20 ADIMDA TÜRKİYE'DEN YAPILAN KARAYOLU İHRACAT KOMPLE YÜKLEME SÜRECİ VE 20 ADIMDA EN SIK YAPILAN HATALAR / YENİ BAŞLAYANLAR İÇİN REHBER
YENİ BAŞLAYANLAR İÇİN TÜRKİYE'DEN YAPILAN İHRACAT TAŞIMASI SÜREÇ REHBERİ
Uluslararası taşımacılıkta
❌ “Zaten hep böyle yapıyoruz”
❌ “Bir şey olmaz”
cümleleri, en pahalı hatalara dönüşür.
Aşağıda, Türkiye'den yüklenerek yola çıkan bir yükün, baştan sona doğru hangi adımlardan geçerek teslim edildiğini okuyacaksınız.
Aynı zamanda aşağıdaki adımlarda sıkça yapılan kritik hataları da adım adım bulacaksınız.
Yeni başlayanlar için rehber olmasını ümit ediyorum. Keyifli okumalar dilerim 😊
1. Adım : Taşıyıcı tarafından yüklemeye uygun araç tespiti yapılır. Gerekirse gerekli bakımları yaptırılarak, gerekli kontroller(çadır durumu, sabitleme elemanları vb.) yapılır.
1. Adımda Sık Yapılan Hatalar : Kontroller yapılırken çadırda bulunan delikler gözden kaçması, ürünlerin ıslak teslim edilme riskini doğurur. Diğer bir sık yapılan hata ise müşteri talebine uygun araç ve ekipman organize edilmemesidir. Mega, kayar çatı, üstten yükleme, sac yüklemesi ya da sabitleme elemanı sayısı gibi farklı taleplere dikkat edilmeden organizasyon yapılabiliyor. Bu detayları yükleyicinin belirtmeyi unuttuğu durumlar da olabilmektedir. Sonuç olarak zaman ve para kaybı oluşur.
2. Adım : Yüklemeden önce taşıyıcı, plakayı yükleyiciye / müşteriye iletir.
2. Adımda Sık Yapılan Hatalar : Plaka iletilmediği için yükleme yeri araç organize edilmedi sanıyor ya da aracı yüklemeye almak için taşıyıcıdan teyit bekliyor. Zaman kaybına yol açtığı gibi işin takip edilmediği izlenimi de oluşturmaktadır.
3. Adım : Taşıyıcı, yüklemeden önce aracı boş haliyle tarttırır ve yükleme adresine yönlendirir
3. Adımda Sık Yapılan Hatalar : Boş ağırlık olmaması gümrükte sorun yaratabileceği gibi özellikle kilogram ile satılan ürünlerin ağırlığının saptanmasını da zorlaştırabilir. Aracın ruhsat ağırlığı dikkate alınarak çözüm üretilebilir ama boş tartım yapılması her zaman faydalıdır.
4. Adım : Yükleme yeri, kendisine verilen plaka ile yükleme adresine giden aracın plakasını karşılaştırır ve yüklemeye başlar.
4. Adımda Sık Yapılan Hatalar : Verilen plaka ile yükleme yerine giden aracın plakası karşılaştırılmazsa yanlış araca yükleme yapılabilir. “Zaten bugün bir yükleme vardı” ya da “38 plakalı araç bekliyorduk, taşıyıcı değiştirmiştir plakayı, sorun olmaz yükleyelim” gibi düşünce ile kontrol edilmeden yapılan yüklemeler ciddi problemlere yol açabilir.
5. Adım : Yükleme öncesi şoför, çadırı açar, spanzetleri hazırlar ve son kontrollerini yapar.
5. Adımda Sık Yapılan Hatalar : Şoför yükleme yerindeki ekip ile görüşmezse aracı yanlış şekilde hazırlayabilir. Örneğin yükleme aracın sağ tarafından yapılacaksa ve şoför sol tarafı açarsa hem zaman kaybı olur hem de gereksiz efor harcanır. Bazı durumlarda iki tarafın da açılması talep edilirken şoför bunu gereksiz bulabilir. Tartışma yaşanmaması adına şoförlerin önceden bilgilendirilmesi önemlidir.
6. Adım : Yükleme başladıktan sonra şoför de tüm sürece eşlik eder. Gerek gördüğü durumlarda aracın seyir güvenliğini etkileyecek önlemleri alır ve aldırır. Gerekirse yükleme ekibine tavsiye vererek yönlendirmeler yapar. Şüpheli bir durum görürse ürünleri kontrol etmek isteyebilir. Ambalaj ve istifleme konusunda ki eksiklikleri bildirebilir. Şoför ne kadar ürün yüklendiyse kontrol etmelidir.
6. Adımda Sık Yapılan Hatalar : Şoför yüklemeye nezaret etmeden çekicide oturursa veya yükleme yeri şoförün süreci izlemesine izin vermezse, sonradan çıkacak sorunların çözümü zorlaşır. Şoför yüklemeyi izlemek zorundadır. Yükleme yeri izlemesine müsaade etmezse mutlaka taşıyıcı tarafından bu bilgi yazılı olarak verilmelidir. İstifleme hatasından dolayı ürünler hasar alırsa “taşıyıcı uyardı mı?” sorusu sorulacaktır. Ya da kantar cezası alınması durumunda “şoför uyarmadı mı?” sorusu sorulacaktır. Sorulara verilen cevaplar, sigorta sürecini, alıcı ile olan iletişimi ve hukuksal süreçte kararı doğrudan etkileyecektir. En sık karşılaşılan başka bir durum ise şoförün yükleme ekibini özellikle yükleme yapılırken araç içerisine ağırlık dağılımının yanlış yapılmasına rağmen, şoförün uyarılarını dikkate almamalarıdır. Bu durumda oluşacak cezalar yükleyiciye aittir. Bu gibi durumlarda şoför derhal kendi şirket yetkilisine bilgi vermelidir ve şirket yetkilisi durumu yazılı olarak müşteriye / yükleyiciye bildirerek gerekli uyarıları yapmalıdır.
7. Adım : Şoför ve yükleyici tarafından, yüklemenin nasıl yapıldığını ve ürünlerin nasıl sabitlendiğini net şekilde gösteren fotoğraflar çekilmelidir.
7. Adımda Sık Yapılan Hatalar : Fotoğraf bir kanıttır. Hukuksal süreçte ve sigorta süreçlerinde çok işinize yarayacaktır. Hak mahrumiyeti yaşamamak adına taşıyıcı ve yükleyicinin yükleme sırasında ve sonrasında fotoğraflar çekmesi önemlidir.
8. Adım : Yükleme sonrasında araç tekrar kantara yönlendirilir. Boş ağırlık ve dolu ağırlık arasındaki fark, ürünlerin brüt ağırlığıdır. İhracatçıya, evrakları hazırlayabilmeleri için kantar fişi iletilir. Yükleyiciden irsaliyeyi alan şoför gümrük noktasına doğru hareket eder.
8. Adımda Sık Yapılan Hatalar : Özellikle yükleme yeri ve gümrük yeri farklı şehirlerde ise irsaliye verilmesi çok önemlidir. Taşıyıcı ya da yükleyici kaynaklı bir durumda dolayı araç irsaliyesiz yola çıkarsa ve yolda polis kontrolüne girerse yükleyici ve taşıyıcı cezalarla karşı karşıya kalabilir.
9. Adım : Bazı yerlerde kantar fişi gümrük sahasına girişte yapılıyor. Yol üzeri kantar fişlerinin gümrük memuru tarafından kabul edilmediği, gümrük kantar fişinin zorunlu olduğu hallere dikkate etmek gerekiyor. Gümrük kantarı yapıldıktan sonra fiş yükleyiciye iletilir.
9. Adımda Sık Yapılan Hatalar : Kantar fişinde boş ağırlık ve dolu ağırlık arasındaki fark “net ağırlık” olarak yazıyor. Özellikle yeni başlayanlar tarafından kantar fişindeki net ağırlığı çeki listesindeki net ağırlık kısmına yazılıyor. Kantar fişinde net olarak yazan ağırlık, çeki listesindeki brüt ağırlıktır. Evrakların düzeltilmesi ve diğer kişilerin de fark etmemesinden dolayı redrese işlemi gerekliliği oluşması durumunda ciddi zaman kayıpları oluşacaktır.
10. Adım : Taşıyıcı kantar fişini iletirken gümrük çıkış bilgilerini de iletir.
10. Adımda Sık Yapılan Hatalar : Özellikle çıkış gümrük bilgisinin yanlış verilmemesi gerekiyor. Gümrük yerinin yanlış verilmesi durumunda ya açılan beyanname iptal edilecektir ya da araç beyanname açılan gümrüğe yönlendirilecektir. Bu hatayı yapan kişi olmak istemezsiniz 😊Ekstra masraflar ve tahmin edeceğinizden daha çok zaman kaybına neden olur.
11. Adım : Çıkış bilgileri ve kantar fişine göre ihracatçı, fatura ve çeki listesini hazırlar ve gümrükçü firmasına iletir. Bazı firmaların gümrük işlemleri kendi bünyesinde yapılmaktadır. Böyle durumlarda diğer evraklar da(SBİF, A.TR gibi) ihracatçı tarafından hazırlanır.
11. Adımda Sık Yapılan Hatalar : Bu aşamada faturada eksik ürün olması, kantar fişi ile çeki listesindeki tonaj arasındaki farklar, evrakların geç hazırlanmasından dolayı gümrük işlemlerinin yetişmemesi ve araya hafta sonu girmesi ile de yaşanan zaman kayıpları sık görülen durumlardır. Özellikle mesaili işlemlerde meşinin kimin ödemesi gerektiği ise başka bir konudur 😊
12. Adım : İhracatçının gümrük acentesi kendisine gelen fatura ve çeki listesindeki bilgilere göre gümrük sisteminde işlemlerini yapar ve işlemi sonuçlandırır. A.TR hazırlanacaksa, A.TR’yi bağlı olduğu ticaret odasından alır. Varsa kendi sorumluluğunda olan diğer evrakları da temin eder ve hazırlar.
12. Adımda Sık Yapılan Hatalar : A.TR nin araç beraberi gönderilmemesi ve sonrasında ihracatçının kargo ile göndermek zorunda olması durumunda ekstra kargo ücreti oluşmaktadır.
13. Adım : Gümrük beyannamesi, fatura, çeki listesi, A.TR ve varsa diğer gerekli evraklar taşıyıcının gümrükçüsüne teslim edilir. Orijinal evrak yoksa (A.TR kargo olacaksa ve başka orijinal evrak yoksa) fiziki evrak teslimi yapılması önemli değildir.
13. Adımda Sık Yapılan Hatalar : Orijinal evrak olmamasına rağmen fiziki evrak teslimi beklemek zaman kaybına ve gereksiz telefon ve mail trafiğine sebep olmaktadır.
14. Adım : Taşıyıcı gümrükçüsü kendisine ulaşan evrakları dikkate alarak T1 ya da tır karnesini hazırlar ve onaya sunarak onay alana kadar süreci takip eder. T1 ya da tır karnesi gerekmeyen özel taşımalar da vardır. Kullanım sıklığı fazla olmadığı için burada değinmeyeceğiz.
14. Adımda Sık Yapılan Hatalar : T1 için gerekli olan varış gümrük kodunun müşteri ya da alıcıdan geç gelmesi durumunda T1 işlemleri sonuçlanamıyor. Taşıyıcının farklı bir gümrük koduna göre işlem yaptırması durumunda, alıcının istediği gümrük idaresinin kodu ile uyuşmazsa, varış gümrük noktasına bazen problemlere yol açabilmektedir. Özellikle batı Avrupa ülkelerine yapılan yüklemelerde gümrükteki muafiyetlerden dolayı tahmin edemeyeceğiniz maddi zararlar ortaya çıkabilmektedir.
15. Adım : Taşıyıcı CMR’yi hazırlar. Kitaplarda 3 nüsha hazırlanır gibi detaylar vardır. Müşteri özel talebi ya da ödeme şekli ile ilgili bir gereklilik yoksa buna çok dikkat edilmez. Daha çok fotokopilerle süreç devam ettirilir.
15. Adımda Sık Yapılan Hatalar : Bu adımda özellikle vesaik mukabili ödemelerde taşıma süreci hakkındaki yazımızı okunmanızı tavsiye ederim.
16. Adım : T1 onayı gelince CMR ile birlikte şoför yola çıkar. Evraklar müşteri/gönderici/alıcıya iletilir. Hepsine gönderilebileceği gibi sadece sorumlu olunan tarafa da gönderilebilir.
16. Adımda Sık Yapılan Hatalar : Evraklar gönderilmezse daha sonra müşteri talep edebilir ya da istemeyebilir. İstemeden gönderilirse hizmet kalitesi konusunda artı puan olur.
17. Adım : Varış gümrük işlemleri için aracın zaman kaybetmemesi için evraklar direkt olarak ya da sorumlu olunan kişi aracılığıyla varış gümrük acentesine gönderilir. Evraklar gönderilirken kullanılan incotermse göre navlun faturasının da gönderilmesi gerekmektedir. Ama bunu ortaya çıkan farklı sorunlardan dolayı direkt göndermeniz yerine alıcı üzerinden gönderilmesini sağlamanızı tavsiye ederim.
17. Adımda Sık Yapılan Hatalar : Evraklar gönderilmezse varış gümrük acentesi hazırlık yapamayacağı için araç gümrükte zaman kaybedebilir. Bekleme süresi de aşılırsa ekstra masrafla oluşabilir. Alıcının ürünlere acil ihtiyacı varsa teslimat gecikebilir. Bunun dışında farklı durumlardan dolayı navlun tutarını sizin bildirmenizi tavsiye etmiyorum. Müşteriden ya da alıcıdan onay alarak navlunu bildirmenizi ya da alıcının navlun tutarını bildirmesini tavsiye ederim.
18. Adım : Günlük konum bilgilendirmeler yapılır.
18. Adımda Sık Yapılan Hatalar : Günlük konum bilgilendirmesi yapılmaması gelişmelerden müşterinin haberdar olmamasına yol açar ve kendi öngörülerine göre hazırlık yapabilir. Örneğin ürünlerin araçtan indirilmesi için yarına ekip organize eder ama araç aslında 3 gün sonra teslimat adresine varış yapacaktır. Ekibe boşuna para ödenmiş olur. Bunun dışında nihai tüketicilere teslimat sözü veren alıcıyı zor durumda bırakabilir. Aklınıza alıcı illaki sorar kafasına göre ekip ayarlamaz ya da nihai alıcıya teslimat sözü vermek demeyin. Oluyor bunlar 😊
19. Adım : Araç varış gümrük noktasına ulaştığında acente tarafından işlemleri yapılır. Alıcıdan vergi ve varsa diğer ek gümrük masraflarını ödeme talep edilir. Ödemeler yapılıp gümrük idaresi tarafından teslimat için onay geldikten sonra araç teslimat adresine doğru yola çıkar.
19. Adımda Sık Yapılan Hatalar : Şoför gümrük adresine varış yapınca elindeki evrakları acenteye teslim etmesi gerekiyor. Yeni şoförlerin acenteye evrak vermeden araç içerisinde parkta beklediği oluyor ama bu çok nadir yaşanan bir durumdur.
20. Adım : Teslimat sürecinde ise alıcının önce ürünleri araç üzerinde kontrol etmesi önemlidir. Devrilme, kırılma ya da ambalaj hasarları gibi bir problem var mı kontrol edilmesi ve sonrasında ürünlerin indirilmeye başlanması gerekir. Eğer herhangi bir aksilik varsa şoför ile beraber kontrol edilerek gerekli notlar alınır. Bu kısmı bir önceki yazımızda daha detaylı anlatmıştık. Bu yüzden kısa tutuyorum. Ürünler teslim alındıktan sonra CMR’de alıcı kısmına tarih, ad soyad, kaşe ve imza yapılarak süreç sonlandırılır.
20. Adımda Sık Yapılan Hatalar : Teslimat sırasında yapılması gerekenleri bir önceki yazımızda detaylı şekilde ele aldık. Bir önceki yazımızı incelemenizi tavsiye ederim.
Yorumlar
Yorum Gönder